اهمیت مهدکودک برای کودک

اهمیت مهدکودک برای کودک 

بسیاری از مادران و پدران با شنیدن اسم مهدکودک، یاد والدین کارمند می‌افتند و تصور می‌کنند مهدکودک جایی است که می‌توانند فرزندشان را برای چند ساعت به افرادی بسپارند و خودشان به کارشان برسند، اما در یک کلام باید گفت مهدکودک صرفا جایی نیست که سرپرستی کودکتان را بپذیرد، بلکه جایی برای آموزش و اجتماعی شدن اوست.

در فرهنگ ما وابستگی بین والدین و بچه‌ها بیش از حد است و این وابستگی در رشد بچه اختلال به وجود می‌آورد.

تاثیرات مهدکودک بر کودک

تاثیرات مهدکودک بر کودک

بهتر است والدین بدانند که در رشد و تکامل کودک خود، فقط تا مرحله مشخصی می‌توانند برای کودک کافی باشند، به بیان دیگر معمولا تا دو‌، سه سالگی محیط خانه، مادر و پدر برای رشد کودک کفایت می‌کند، ولی بعد از آن می‌طلبد که کودک در محیط دیگری قرار بگیرد.

اگر شما هم میان سپردن فرزندتان به مادربزرگش، پرستار بچه یا مربیان مهدکودک مردد مانده اید، با توجه به شرایط خودتان و راهنمایی های ما، می توانید بهترین تصمیم را برای پرورش کودکی موفق و سالم بگیرید. مطلبی که در ادامه می خوانید از کتاب های روانشناسی رشد نوشته لورا برک و کتاب شخصیت کودک نوشته پاول هنری ماسن، جروم کیگان، آلتا کارول هوستون و جان جین وی کانجر بر گرفته شده است.

حق با کدام گروه است؟
والدینی که موافق فرستادن فرزندشان به مهدکودک هستند، می توانند به اندازه یک کتاب دلیل محکمه پسند برای این تصمیم به شما ارائه کنند. از اینکه خودشان فضایی برای چند ساعت رسیدگی به برنامه های شخصی شان پیدا می کنند گرفته تا فراهم شدن امکان بازی کودک با همسالان و آموزش دیدنش در مهدکودک، همه می تواند به یک مادر برای ثبت نام فرزندش در چنین محیطی انگیزه دهد. اما مادرانی که میلی به این کار ندارند هم به اندازه کافی برای تصمیم شان دلیل دارند.

تاثیرات مهدکودک بر کودک

تاثیرات مهدکودک بر کودک

از نداشتن اطمینان برای کیفیت و شیوه مراقبتی که در مهد انجام می شود گرفته تا دلتنگی کودک در ساعت های دور از خانه و هر روز بیمار شدنش، همه به این مادرها برای مراقبت کردن از کودک در خانه انگیزه می دهد. در صفحه بعد به شما می گوییم چطور هر دو گروه می توانند حق را از آن خود کنند و با نگاه کردن از زاویه ای متفاوت به این داستان، دیگری را به گرفتن تصمیم نادرست متهم کنند.
مخالفان مهدکودک می گویند
• واقعیت این است که تاثیرات طولانی مدت مثبت یا منفی مهدکودک بستگی به نوع مراقبتی دارد که از کودک می شود. سپردن کودک به مهدکودک هایی که فاقد امکانات و شرایط مناسب هستند – اغلب مهدکودک ها در کشور ما در چنین شرایطی هستند- نتایج چندان مثبتی ندارد و اینجاست که می توانیم حق را به گروه دوم دهیم.
• از آنجا که در این مهدکودک ها کنش متقابل بین کودکان و مربیان مثل پدر و مادر با فرزند نیست، کیفیت غالب مهدکودک ها مدام تغییر می کند و به همین دلیل نظارت بر آنها دشوار است، دستمزد مربیان بسیار ناچیز است و مدام تغییر شغل می دهند و. . . نمی توان انتظار مشاهده تاثیرات مثبت را در کودکانی که به این مهدها فرستاده می شوند داشت. واقعیت این است که مهدکودک خوب گران و نادر است.
موافقان مهدکودک می گویند
بررسی های دیگر نشان می دهد حق به همان اندازه می تواند با گروه اول هم باشد. مادرانی که به خاطر شاغل بودن یا دغدغه های دیگر، چاره ای جز سپردن کودک شان به دیگران ندارند در صورتی که او را هر روز پیش یکی از آشنایان بگذارند به سلامت روان فرزندشان آسیب می زنند.
کودکانی که فرصت دلبسته شدن به یک مراقبت کننده را ندارند، مدام پرستارشان عوض می شود، هر روز به یکی از آشنایان سپرده می شوند یا در مهدی که مربی هایش هر چند هفته یا چند ماه یک بار تغییر می کند از آنها مراقبت می شود، بیشتر دچار دلبستگی ناایمن، اضطراب و اختلال های روانشناختی می شوند. هنگامی که کودکان بی ثباتی چندین مهدکودک را تجربه می کنند، سلامت روانشناختی شان کاهش می یابد و مشکلات هیجانی و رفتار کودکان پیش دبستانی که از لحاظ خلق وخو دشوار هستند به میزان زیاد بدتر می شود.
مشکلات روانشناختی، تنها گریبان کودکانی که مدام از خانه یکی به خانه دیگری می روند را نمی گیرد؛ بچه هایی که با مادران افسرده ای زندگی می کنند که حوصله سرگرم کردن شان را ندارد یا به مهدهای شلوغ و بی کیفیتی می روند که برنامه ای برای سرگرم کردن بچه ها در آن طراحی نشده است هم در معرض آسیب های بسیاری هستند. بررسی ها نشان می دهد در صورتی که کودکان پیش دبستانی و کودکستانی وقت زیادی را به صورت نافعال صرف نشستن و انجام دادن تکالیف کنند در مقایسه با اینکه به طور فعال در مراکز بازی مشغول باشند، رفتارهای پراسترس بیشتری نشان می دهند و اطمینان کمتری به توانایی های خود پیدا می کنند.
محققان سوئدی می گویند بچه هایی که در نوباوگی و نوپایی به مهدکودک های مناسب وارد می شوند، در اواسط کودکی ونوجوانی تاثیر این اتفاق را بر قابلیت های شناختی، هیجانی و حتی اجتماعی شان نشان می دهند.
موضوع مهم کیفیت مراقبتی است که در خانه یا دور از خانه از کودک می شود. محیط مهدکودک از لحاظ روانی ممکن است وضعیت مساعدی برای کودک فراهم کند؛ همان گونه که در خانه ممکن است فراهم شود. آنچه برای رشد کودک در این سنین اهمیت دارد روابط متقابل گرم و مکرر بین کودکان و بزرگسالان، ارتباط کلامی، فرصت برای کاوش و فضا و  تجهیزات مناسب سن کودک است.
می خواهید پرستار بگیرید؟
گرچه در شرایط ایده آل، بودن کودک در کنار یک پرستار تمام وقت و آشنا حداقل در دو سال اول به آرامش او کمک می کند اما از آنجا که در کشور ما پرستاری از کودک شغلی نیست که نیازمند داشتن تحصیلات مرتبط باشد و اغلب پرستار ها در کنار مراقبت از کودک مسوولیت نظافت خانه را نیز برعهده دارند، نمی توان حکم مفیدتر بودن حضور پرستار برای رشد کودکان در هر شرایطی را صادر کرد. اگر مدام آدم های مختلفی از کودک نگهداری کنند، ممکن است کودک احساس تنش و ناراحتی کند. در چنین شرایطی شاید بد نباشد کودک خود را در قبال پرداخت حقوق ماهانه به یکی از افراد فامیل یا دوستان جویای کارتان بسپارید تا نسبت به مراقبتی که از فرزندتان می شود، مطمئن باشید.
مهد برود، مضطرب می شود؟
نظریه هایی که بر اهمیت وابستگی تاکید دارند، بعضی از روانشناسان را متقاعد کرده در صورتی که کودک ساعاتی طولانی تحت مراقبت کسی غیر از مادر خودش باشد از لحاظ وابستگی به مادر دچار مشکل خواهد شد. با این وجود بررسی های دیگر از این واقعیت حکایت می کند که تاثیر مهدکودک در وابستگی کاملا روشن نیست. مطالعات بسیاری در مورد رفتار کودکان مهدکودکی انجام شده که نشان می دهد غالب کودکان مهدکودکی حالاتی حاکی از وابستگی توام با احساس ایمنی را داشتند و تنها مطالعات محدودی نشان می دهد که از بین کودکانی که به مهد کودک می رفتند، درصد مشکلات مربوط به وابستگی در کودکانی که به مهدکودک می رفتند، بیش از آنهایی بود که در خانه بوده اند.
چرا نباید مهد های ارزان را انتخاب کنیم؟
ورود بچه ها به مهدکودک های غیراستانداردی که نه تنها کمکی به رشد کودکان نمی کند  بلکه آنها را با بحران های تازه ای هم مواجه می کند، تنها در کشور ما یک مشکل نیست. گزارش هایی که از مهدکودک های آمریکا و کانادا منتشر می شود، می گوید مهدهای این کشور ها اغلب در وضعیت نامناسبی قرار دارند و تنها ۲۰ تا ۲۵ درصد مهدکودک ها برای تقویت رشد روانشناختی نوباوگان و کودکان نوپا تجربیات مثبت و تحریک کننده ایجاد می کنند.
به گفته محققان، نوباوگان و کودکان خردسالی که به مهدکودکی باکیفیت پایین می روند در آزمون هایی که مهارت های شناختی و اجتماعی را ارزیابی می کند نمره پایینی می گیرند. پژوهشگرانی که این موضوع را بررسی می کنند، می گویند مهم نیست کودکی که به مهدکودک بد وارد می شود، از طبقه اجتماعی و اقتصادی متوسطی باشد یا اینکه در خانواده ای از طبقات محروم جامعه زندگی کند، از نظر آنها کودک در هر خانواده ای که باشد با وارد شدن به مهدکودک های غیراستاندارد چند پله از نردبان رشد پایین تر می افتد.
درحالی که تاثیر مخرب مهدکودک های بد بارها ثابت شده است، مهدکودک خوب در بعضی مواقع حتی می تواند جای خالی مراقبت های خانوادگی را هم پر کند. این مهدهای خوب و باکیفیت می توانند تاثیر منفی زندگی خانوادگی را کاهش دهند و به بچه هایی که در خانه استرس یا حتی فقر را تجربه می کنند، آرامش و فضای مناسب برای رشد  هدیه کنند.
از بیمار شدنش نترسید!
اگر شما در گروه مادرانی هستید که می گویند مهدکودک بچه را بیمار می کند و به همین بهانه او را از حضور در کنار کودکاندیگر محروم می کنند، شاید شنیدن نتیجه یکی از بررسی های پژوهشگران برای تان جالب باشد. سی ان ان از نتایج پژوهشی خبر داده که می گوید بیماری های هر روزه فرزند مهدکودکی شما چند سال بعد می تواند از او فردی قوی تر بسازد. به گفته پژوهشگران عفونت های مکرری که بچه های مهدکودکی به آنها دچار می شوند، باعث می شود در بزرگسالی سیستم ایمنی قوی تری داشته باشند.
حالا چه کنیم؟
درست است که روانشناسان توصیه می کنند کودک دو تا دو سال و نیم اول زندگی اش را در خانه و در کنار مراقبت کننده ای دلسوز آشنا که مدام او را در آغوش می گیرد و به نگاهش با نگاهی سرشار از محبت پاسخ می دهد بگذراند اما نمی توان قاطعانه گفت که بعد از این سن ماندن در خانه بیشتر از رفتن به مهد به سلامت روان کودک و پرورش مهارت هایش کمک می کند. قطعا مهدکودک خوبی که با معیارهای آورده شده سازگار است، بیشتر از بودن او در کنار مراقبت کننده سالخورده ای که به خاطر پادرد و کمردرد، زیاد بودن کارهای خانه یا بی حوصلگی اش امکان بازی با کودک و سرگرم کردنش را ندارد، می تواند به رشد او کمک کند.


پاسخ دهید