اوضاع نگران کننده آموزش و پرورش در کشورپاکستان

اوضاع نگران کننده آموزش و پرورش در کشور پاکستان

این دومین مطلب از سری مطالب آشنایی با وضع آموزش و پرورش در کشورهای همسایه است . شخصاً قبل از مطالعه این مطلب می دانستم که اوضاع مدارس و آموزش و پرورش در کشورهای پاکستان ، عراق و افغانستان اصلاً جالب نیست ولی نه تا این حد ! آموزش و پرورش در کشور ما هم  نواقص و ایراداتی دارد ولی مشکلات ما غیر قابل حل نیستند و هر دولتی که بر سر کار می آید تمام تلاش خودش را می کند تا آتها را رفع کند . ولی در کشوری که حتی دولت آن کشور جرئت تاسیس مدرسه دخترانه در بعضی مناطق را ندارد چون یک سری افکار غلط که معلوم نیست از کجا آمده اند باعث شده اند تا مردم با درس خواندن دخترها مخالفت کنند ، چه باید کرد ؟ اما وقتی می بینیم که این مخالفتها به نام دین و اسلام انجام می شود ، می توان حدس زد که سرچشمه این توطئه ها کجاست ؟ آخر چطور ممکن است اسلامی که پیامبرش مقام یک دانشمند را هم ردیف مجاهد در راه خدا و شهدا می داند ، با تحصیل دختران مخالف باشد ؟ پیامبری که شرط آزادی اسیران لشکر دشمن را باسواد کردن ده مسلمان مقرر می کند چطور ممکن است با کسب علم و دانش دختران مخالف باشد ؟ در همین کشور عزیزمان ایران ، چه بانوانی که به مقامات بسیار بالاب علمی در سطح جهان رسیده اند ؟« اوضاع نگران کننده آموزش و پرورش در کشور پاکستان » را مطالعه کنید و قدر موقعیتمان را هر چند همراه با دشواری ها و کمبودها ، بیشتر بدانید .

1 - آموزش و پرورش در پاکستان

1 – آموزش و پرورش در پاکستان

وضع بیسوادی در پاکستان واقعاً اسفناک است . هر دولت جدیدی که بر روی کار می آید برنامه های مختلفی برای مبارزه با بیسوادی مخصوصاً در میان بانوان اعلام می کند ولی تا امروز هیچیک از آنها به خاطر موانع سیاسی ، اجتماعی و فرهنگی قادر به عملی کردن وعده و وعیدهایشان نبوده اند . آمار رسمی منتشر شده توسط و******** آموزش و پرورش پاکستان ، تصویری ناامیدکننده از اوضاع آموزش همگانی مخصوصاً برای دختران به ما می دهد .  طبق آمار رسمی ، درصد کلی باسوادی ۴۶% است در حالی که فقط ۲۶% از دخترها قادر به خواندن و نوشتن هستند . منابع مستقل و کارشناسان و متخصصین مسائل آموزشی با دیده تردید به این آمار می نگرند ؛ آنان میزان باسوادی کشور را ۲۶% و میزان باسوادی دختران و بانوان را ۱۲% می دانند و معتقدند که اشتباه آمار بالای باسوادی در پاکستان در این است که کسانی که به جز امضا کردن ، به میزان بسیار کمی قادر به نوشتن هستند نیز جزو باسوادان محسوب شده اند .

2 - آموزش و پرورش در پاکستان

2 – آموزش و پرورش در پاکستان

۱۶۳۰۰۰ دبستان در پاکستان وجود دارد که به زحمت ۴۰۰۰۰ دبستان از دختران ثبت نام می کنند . از این ۴۰۰۰۰ دبستان ، تعداد ۱۵۰۰۰ دبستان در استان « پنجاب » ( Penjab ) ، ۱۳۰۰۰ دبستان در استان « سند » ( Sind ) ، ۸۰۰۰ دبستان در استان مرزی شمال غربی ( NWFP ) و ۴۰۰۰ دبستان هم در استان بلوچستان ( Baluchistan ) پاکستان قرار دارند . از مجموع ۱۴۰۰۰ کالج آموزش متوسطه ، ۵۰۰۰ کالج ، و از مجموع ۱۰۰۰۰ دبیرستان ، ۳۰۰۰ دبیرستان به دختران اختصاص داده شده است . حدود ۲۵۰ مرکز آموزش عالی برای دختران و دو دانشکده پزشکی برای بانوان در بخش عمومی شامل ۱۲۵ بخش وجود دارد . حدود ۷ میلیون دختر کمتر از ۱۰ سال به دبستان می روند ؛ ۵/۴ میلیون دختر ۱۰ تا ۱۴ سال به کالج آموزش متوسطه می روند ، و ۳ میلیون دختر به دبیرستان می روند . حدود نیم میلیون دختر هم به مراکز آموزش عالی و دانشگاه ها راه می یابند .

3 - آموزش و پرورش در پاکستان

3 – آموزش و پرورش در پاکستان

این وضع در مناطق روستایی به خاطر موانع اجتماعی و فرهنگی بسیار خطرناک تر است . تاسف بارترین نکته در این زمینه آنجاست که در بعضی مناطق ، مخصوصاً در مناطق قبایل شمالی ، آموزش دختران به دلایل مذهبی !!! اکیداً ممنوع است ! واضح و آشکار است که این برداشت غلطی از اسلام ( ۹۶% مردم پاکستان مسلمان هستند ) است که مانند همه مذاهب ، مردان و زنان را به آموزش و فر گرفتن علم و دانش تشویق می کند !

4 - آموزش و پرورش در پاکستان

4 – آموزش و پرورش در پاکستان

اوضاع در استان های مرزی شمال غربی و بلوچستان از این هم اسفناک تر است ؛ میزان بیسوادی بانوان بین ۳ تا ۸% است . بعضی سازمان های دولتی و غیر دولتی سعی کردند در این استان ها مدارس رسمی و غیر رسمی افتتاح کنند اما مالکین محلی زمین ها ، حتی زمانی که ارتباط زیادی با مذهب و یا احزاب مذهبی ندارند هم از این کار ممانعت می کنند ! شاید از این می ترسند که مردم اگر باسواد شوند دیگر کورکورانه از آنان پیروی نخواهند کرد . متاسفانه تاکنون دولت پاکستان هیچ اقدامی در زمینه ارتقا سطح سواد و آموزش دختران در این استان ها انجام نداده است . آنها حتی مایل به کمک به سازمان های غیر دولتی یا احزاب کوچک سیاسی و مذهبی برای انجام این کار نیستند ، چون برای حفظ قدرت و تسلط ، به آرای این مالکین و روسای قبایل که به دلیل عضویت در دو حزب بزرگ کشور ، به صورت مرتب به عضویت مجلس ملی پاکستان انتخاب می شوند ، نیاز دارند .

5 - آموزش و پرورش در پاکستان

5 – آموزش و پرورش در پاکستان

دختربچه ۹ ساله ای به نام « پالواشا » ( Palwasha ) پس از اینکه به همراه پدر و مادرش به بزرگترین شهر پاکستان یعنی « کراچی » ( Karachi ) رفته بود و در خیابان های شهر ، دختران هم سن و سال خودش را دیده بود که به مدرسه می روند ، گفت : « من دوست دارم برای یاد گرفتن به مدرسه روم ولی نمی توانم چون پدر و مادرم با مدرسه رفتن من مخالفند ! » او در بخش « دیر » ( Dir ) از استان مرزی شمال غربی زندگی می کند ، جایی که آموزش و پرورش برای دختران وجود ندارد . پالواشا می گوید : « جایی که ما زندگی می کنیم فقط یک مدرسه وجود دارد که آن هم مخصوص پسران است . یکی از دوستان من به مدرسه می رود ولی او به شهر « پیشاور » ( Peshawar ) مرکز استان مرزی شمال غربی رفته . »

6 - آموزش و پرورش در پاکستان

6 – آموزش و پرورش در پاکستان

فقر مانع بزرگی در راه آموزش دختران پاکستانی است . طبق گزارش سازمان فرهنگی « یونیسف » ( Unicef ) %17/6 کودکان پاکستان برای زنده ماندن خانواده هایشان کار می کنند . کارکردن بچه ها به عنوان خدمتکار ، موضوع بسیار عادی و پیش پا افتاده ای تلقی می شود ، و در این بخش ، دختران بیشتر از پسران به کار گمارده می شوند .

« خانزادی » ( Khanzadi ) دختر بچه ۱۰ ساله ای با چشمان آبی است که در محله ثروتمندی در شهر کراچی کار می کند . خانم ارباب او می گوید : « خانزادی خیلی خوش شانس است که در خانه ما کار می کند ؛ ما برای رشد و بزرگ شدن او کمی به او غذا می دهیم » . . . اما خانزادی احساس خوشبختی نمی کند . هر روز وقتی دختران دیگر را می بیند که به مدرسه می روند بی تابی می کند ، اما او باید در خانه بماند و کارهایش را انجام بدهد .

7 - آموزش و پرورش در پاکستان

7 – آموزش و پرورش در پاکستان

« جمیله » ( Jamila ) 11 ساله هم به عنوان خدمتکار کار می کند . در ابتدا او فقط از نوزاد اربابش نگهداری می کرد ، اما وقتی سنش بالاتر رفت ، خدمتکار دیگری را که مسئول نظافت خانه و آشپزی بود اخراج کردند و جمیله مسئول انجام همه این کارها شد . جمیله می گوید : « دوست دارم مثل بقیه بچه ها به مدرسه بروم اما پدر و مادر من نمی توانند مرا به مدرسه بفرستند . به همین دلیل مجبورم کار کنم تا خانواده ام زنده بمانند . »

8 - آموزش و پرورش در پاکستان

8 – آموزش و پرورش در پاکستان

در شهر های بزرگ پدر و مادرها دور هم جمع می شوند تا دخترانشان را به مدرسه بفرستند . به خاطر همین فعالیت ها و امکانات ، درصد باشوادی دختران در شهر های بزرگ مانند « کراچی » ( Karachi ) ، « لاهور » ( Lahore ) ، « اسلام آباد » ( Islamabad ) ، « راولپندی » ( Rawalpindi ) ، « فیصل آباد » ( Faisalabad ) ، « حیدر آباد » ( Hyderabad ) ، « گوجران والا » ( Gujranwala ) ، پیشاور و « کتا » ( Quetta ) بسیار بالاتر از مناطق روستایی است . اگر دولت پاکستان علاقه و اشتیاقی به پیشبرد آموزش و پرورش دختران از خودش نشان نمی دهد ، در مقابل ، چند گروه مذهبی ، احزاب سیاسی و سازمان های غیر دولتی ، با وجود مشکلات و موانعی که بر سر راهشان وجود دارد فعالانه در این زمینه کار می کنند .

9 - آموزش و پرورش در پاکستان

9 – آموزش و پرورش در پاکستان

« الخیدمت » ( Alkhidmat ) یک سازمان غیر دولتی است که در سطح ملی فعالیت می کند و حدود صد دبستان غیر رسمی را در روستاهای ایالت « سند » ، بلوچستان و استان های مرزی شمال غربی پاکستان اداره می کند ؛ در این دبستان ها نه تنها دختران بلکه بانوان می توانند از آموزش های ابتدایی پایه برخوردار شوند . خانم « ابیدا فرهین » ( Abide Farheen ) مدیر شاخه آموزش سازمان « الخیدمت » فارغ التحصیل از دانشگاه کراچی  می گوید : « ما معتقدیم که آموزش بانوان فوق العاده مهم و حیاتی است . وقتی خانم ها قادر به خواندن و نوشتن باشند یقیناً می توانند جامعه و ملت بهتری را پایه ریزی کنند . »

10 - آموزش و پرورش در پاکستان

10 – آموزش و پرورش در پاکستان

« مرکز اسناد سازمان های غیر دولتی » ( Le centre de do********entation de l’ONG ) واقع در شهر کراچی دهها دبستان دخترانه را اداره می کند . سازمان « هلال سبز » ( Green Crescent ) یک سازمان غیر دولتی مستقر در شهر کراچی ، بیست مدرسه رسمی که به دختران روستاهای سر تا سر شهرستان اختصاص یافته را اداره می کند . در ایالت « پنجاب » سازمان « ال غزالی » ( Al-Ghazali Education Trust ) مستقر در « لاهور » حدود ۲۰۰ مرکز آموزشی ویژه دختران و بانوان را در سر تا سر استان را اداره می کند .

11 - آموزش و پرورش در پاکستان

11 – آموزش و پرورش در پاکستان

دولت خلع ید شده « نواز شریف » ( Nawaz Sharif ) پیشنهادی را مبنی بر آموزش بانوان در سر تا سر کشور مطرح کرده بود ؛ و برای شروع « کمیسیون مبارزه با بیسوادی نخست وزیری » را تشکیل داده بود و خودش را برای احداث ۱۰۰۰۰۰ مدرسه مخصوص دختران و بانوان در سر تا سر کشور آماده می کرد . امروزه این پروژه به فراموشی سپرده شده زیرا تعویض دو لت ها و عدم ثبات سیاسی دائمی پاکستان ، آینده اینگونه پروژه ها را به شدت به مخاطره می اندازد . با وجود این ۱۵۰۰ مدرسه ویژه دختران که در زمان نخست وزیری خانم « بی نظیر بوتو » ( Benazir Bhutto ) و ریاست جمهوری آقای « ضیاالحق » ( Zia ul-haq ) در مناطق روستایی احداث شده بود هنوز هم به کار خود ادامه می دهند .

12 - آموزش و پرورش در پاکستان

12 – آموزش و پرورش در پاکستان

با وجود اینکه رسانه ها نقش مهمی در بیداری والدین برای فرستادن دخترانشان به مدرسه بازی کردند هنوز هم اوضاع آموزش دختران در روستاها و شهرهای کوچک ، جایی که حدود ۷۰% جمعیت پاکستان را در خود جای داده ، فاجعه بار است .

عنوان اصلی :    Situation alarmante de l’education au Pakistan

منبع :    www.unesco.org

نشریه اینترنتی زندگی کودکان


پاسخ دهید