« یلدا » ، شب پیروزی نور بر ظلمت

« یلدا » ، شب پیروزی نور بر ظلمت

« یلدا » ، شب پیروزی نور بر ظلمت ، یکی از قدیمی ترین جشن های ایران زمین است که گذشت زمان نتوانسته آن را از رونق بیندازد . قرنهاست که خانواده های ایرانی هر سال در چنین روزی دور هم جمع می شوند تا طولانی ترین شب سال را در کنار هم به شادی و خنده و خوردن تنقلات مخصوص این شب و گوش کردن به قصه های بزرگترها و گرفتن فال حافظ بگذرانند . امیدوارم همه هموطنان عزیز هر جای این جهان پهناور که هستند ، در حد امکاناتشان ، طعم شادی این جشن را بچشند . لازم است بدانید که جشن شب یلدا در سال ۱۳۸۷ در فهرست سازمان میراث فرهنگی ، ثبت ملی شد .

بدون اینکه بخواهم طعم شیرین جشن شب یلدا را به کام شما عزیزان تلخ کنم از همگی تقاضا دارم تا در چنین شبی برای برادران و خواهران زلزله زده خود نیز دعا کنیم تا هر چه زودتر زندگی عادی خود را از سر بگیرند ؛ انشاالله .

1 - شب یلدا

1 – شب یلدا

« شب یلدا » جشنی است با قدمت چندین هزار ساله که در طولانی ترین شب سال ، آغاز فصل زمستان و یا به قولی « انقلاب زمستانی » برگذار می گردد . یلدا به معنای زاد روز یا تولد است ؛ برخی معتقدند که این کلمه در زمان ساسانیان از زبان سامی وارد زبان پارسی شده است . فردوسی ، شاعر حماسه سرا ، آیین شب یلدا را به هوشنگ از شاهان پیشدادی ایران نسبت داده است . ابو ریحان بیرونی از جشن روز اول دی ماه که آن را « خرم روز » می نامیدند در دستگاه حکومتی و پادشاهی آن زمان یاد می کند .

2 - شب یلدا

2 – شب یلدا

ایرانیان باستان چون تاریکی را نشانه اهریمن و پلیدی می دانستند ، در نتیجه طولانی ترین شب سال را نحس شمرده و با فرا رسیدن شب ، گرد هم جمع شده و آتش روشن می کردند و شب را با خوردن ، شادی و پایکوبی و گفتگو به سر می آوردند و پیرترها برای بقیه قصه تعریف می کردند . غیر از جنبه نجومی این شب ، به روایت ایرانیان باستان ، « میترا » الهه خورشید نیز در چنین شبی به دنیا آمده است . در این شب ، نیکی بر بدی پیروز می شود ؛ فرشته بدی ها ( اهریمن ) با فرشته خوبی ها ( امشاسپندان ) به جنگ می پردازد و در این نبرد طولانی ، فرشته خوبی ها ، اهریمن را شکست می دهد .

3 - شب یلدا

3 – شب یلدا

برخی شب هنگام دعایی به نام « تی ید » را می خواندند که دعای شکرانه نعمت بوده است که بعد از ظهور اسلام در ایران ، جای خود را به دعاهای دیگری داد . جشن شب یلدا ، مانند دیگر جشن های ایرانی ، غذا و خوراکی های خاص خود را دارد که مهم ترین آنها عبارتند از میوه های تابستانی از قبیل هندوانه ( سمبل سلامتی ) و انار ( سمبل زایش و شادی ) . شاید خیلی ها ندانند که چرا تا به خاطر می آوریم همیشه انار و هندوانه پای ثابت خوراکی های شب یلدا بوده اند ؟ اما وقتی خواص این دو میوه را بررسی می کنیم علت آن را می فهمیم . قدیمی ها اعتقاد داشتند که با خوردن هندوانه در شب یلدا ، در طول زمستان ، سرما و بیماری بر آنها غلبه نخواهد کرد .

4 - شب یلدا

4 – شب یلدا

5 - شب یلدا

5 – شب یلدا

وقتی بدانیم که هندوانه سرشار از ویتامین های A و B و C می باشد پی می بریم که این اعتقاد ، زیاد هم نابجا و نسنجیده نیست . وقتی بدانیم که انار سرشار از ویتامین C ، تقویت کننده سیستم ایمنی بدن ، تصفیه کننده خون و سرشار از آهن است می فهمیم که چرا پدران ما این میوه را سمبل زایش و شادی می دانستند . در سفره شب یلدا می توان انواع آجیل و میوه های خشک شده که سمبل کامیابی و از میان رفتن مشکلات هستند را نیز یافت .

6 - شب یلدا

6 – شب یلدا

در مورد آجیل هم باید عرض کنم که درست است که آجیل دارای انواع ویتامین های گروه E و B ، روی ، کلسیم ، فسفر ، پتاسیم ، منیزیوم ، ویتامین A  و پروتئین بوده و موجب افزایش تراکم استخوان ، جلوگیری از ریزش مو ، دفع چین و چروک پوست ، درمان افسردگی ، افزایش قدرت بینایی ، رفع خستگی و گرفتگی عضلات می شود ، ولی نباید فراموش کرد که به خاطر بالا بودن کالری آن ، و برای جلوگیری از افزایش وزن و ناراحتی هایی که در پی دارد باید در مصرف آن جانب اعتدال را رعایت کرد .

7 - شب یلدا

7 – شب یلدا

تا همین چند سال پیش که هنوز می شد در بعضی خانه ها « کرسی » پیدا کرد همه این خوراکی ها را روی آن می چیدند ، تا طلوع آفتاب می خوردند ، می گفتند ، می خندیدند ، قصه تعریف می کردند ، شعر می خواندند و فال حافظ می گرفتند تا این شب تاریک و طولانی را پشت سر بگذارند . یکی از رسومی که هنوز هم در بعضی نقاط کشورمان رایج است بدین ترتیب است که کوزه ای را تا نیمه پر از آب که سمبل روشنایی و پاکی است کرده و در بین مهمانان دست به دست می چرخانند . هر کس چیزی مانند انگشتر ، مدال یا هر چیز دیگری را داخل آن می اندازند . در پایان ، جوانترین فرد حاضر ، یکی از این نشانه ها را بیرون می آورد تا برای صاحب آن ، فال حافظ بگیرند .

8 - درخت سرو در ایران باستان

8 – درخت سرو در ایران باستان

9 - درخت سرو و درخت کریسمس

9 – درخت سرو و درخت کریسمس

ایرانیان قدیم که درخت سرو را سمبل و نماد ایستادگی در برابر سرما می دانستند ، در چنین شبی درخت سروی را می آراستند . به احتمال زیاد ، پیروان دین مسیحیت ، آراستن درخت کاج را از ایرانیان الهام گرفته اند .

نشریه اینترنتی زندگی کودکان


پاسخ دهید