آداب و رسوم « شب یلدا » در نقاط مختلف ایران – قسمت دوم

آداب و رسوم « شب یلدا » در نقاط مختلف ایران – قسمت دوم

زمانی که برای تهیه این مطلب ، منابع مختلف را مطالعه می کردم تنوع آداب و رسوم شب یلدا در نقاط مختلف ایران – قسمت دوم برای خود من هم جالب بود ؛ تنوع غذاها و خوراکی هایی که برای این شب آماده می کنند ، آداب و رسومی که دارند . . . ! ولی یک نکته بین همه آنها مشترک بود . . . شب یلدا ، یک جشن خانوادگی و دسته جمعی است ؛ هیچکس نباید در چنین شبی تنها و غمگین بماند ! ای کاش در زمان ما هم این موضوع به اندازه گذشته های دور ، اهمیت داشت !

در صورت تمایل به مطالعه آداب و رسوم شب یلدا در نقاط مختلف ایران – قسمت اول ، روی عنوان آن کلیک کنید .

1 - شب یلدا

1 – شب یلدا

کرمان :

کرمانی ها معتقدند در این شب ، « قارون » به شکل هیزم شکنی که پشته ای هیزم بر پشت دارد به خانه ها سرکشی می کند و به آنها هیزم می دهد و این هیزم ها تبدیل به طلا شده و برای آن خانواده ، ثروت و برکت به همراه می آورند . قدیمی ها شب یلدا را تا ۴۰ روز چله نشینی می کردند به امید این که در یکی از این شبها « قارون » به خانه آنها هم سری بزند و به آنها شمش طلا بدهد .

2 - ننه سرما

2 – ننه سرما

قزوین :

قزوینی ها معنقدند اگر در شب یلدا ننه سرما گریه کند ، باران می بارد ؛ اگر پنبه های لحافش بیرون بریزد ، برف می بارد ؛ و اگر گردنبند مرواریدش پاره شود ، تگرگ می بارد . آنها همچنین معتقدند که اگر در سفره شب یلدایشان میوه های سرخ رنگ مانند هندوانه و انار بگذارند ، این خوراکی ها به روزی آنان برکت می دهند . وقتی میزبان در آوردن تنقلات تاخیر می کند ، کوچکترها با صدای بلند این شعر را می خوانند : « هر که نیارد شب چره / انبارشو موش بچره » .

خانواده های قزوینی در شب یلدا ، سبزی پلو با ماهی می خورند ؛ و پس از آن با خوردن هندوانه ، انار ، کشمش ، گردو ، تخمه ، آجیل و انجیر خشک این شب طولانی را به صبح می رسانند .

ایلام :

یکی از آداب و رسوم ویژه ایلامی ها در شب یلدا ، « شلی ملی » نام دارد که بدین ترتیب است : کودکان بالای پشت بام خانه همسایه ها رفته و به کمک طناب ، سبدی را به داخل خانه همسایه آویزان می کنند و با خواندن اشعاری از او می خواهند تا کمی از خوراکی های شب یلدا را داخل آن بریزد و هر کس با توجه به امکاناتش این کار را انجام می دهد .

3 - شب چله

3 – شب چله

اصفهان :

اصفهانی ها معتقدند که زمستان به دو بخش « چله بزرگ » ( اول دی تا ۱۰ بهمن ) و « چله کوچیکه » ( ۱۰ تا ۳۰ بهمن ) تقسیم می شود که به آنها « چله زری » و « عمو چله » می گویند .

تبریز :

در اولین سال ازدواج ، پدر عروس ، قبل از غروب آفتاب ، سهم دختر و دامادش را از خوراکی های شب یلدا به اضافه یک قواره پارچه پیراهنی و چادری ، با کفش را روانه خانه آنها می کند .

همدان :

آجیل محلی همدانی ها برای شب یلدا ترکیب شده از : گردو ، بادام ، کشمش ، سنجد ، نخودچی ، مویز ، تخمه خربزه و هندوانه .

همدانی ها در شب یلدا « فال سوزن » می گیرند : همه دور تا دور اتاق می نشینند و یکی از پیرزن های فامیل اشعاری را می خواند . دختر بچه ای پس از اتمام هر شعر ، روی یک پارچه نبریده و آب ندیده سوزن می زند و مهمان ها به ترتیبی که نشسته اند


پاسخ دهید